Jak przygotować się do badania metodą rezonansu magnetycznego (MR)?

Badanie MR nie wymaga specjalnych przygotowań ze strony pacjenta. Ponieważ jednak w rezonansie magnetycznym panuje silne pole magnetyczne, obowiązuje kilka istotnych zasad dotyczących przebiegu badania.

Przed wejściem do pomieszczenia ze skanerem MR zalecane jest poinformowanie personelu pracowni o obecności metalowych implantów oraz wyjęcie wszystkich metalowych przedmiotów z kieszeni i włosów, jako że mogą one zakłócić przebieg i wynik badania.

Przed przystąpieniem do badania pacjent zostanie poproszony o wypełnienie odpowiedniego formularza. Jedną z omawianych kwestii będą przedmioty, które mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub inne problemy podczas badania MR, a mianowicie:

• stymulator serca lub wszczepiony defibrylator
• cewnik zawierający metalowe elementy, który może rozgrzać się podczas badania
• klips z metalu ferromagnetycznego założony w celu uniknięcia krwawienia z tętniaka śródczaszkowego
• wszczepiona lub zewnętrzna pompa leku (np. pompa insulinowa lub pompa do podawania leku przeciwbólowego)
• implant ślimakowy (ucha wewnętrznego)

Przedmioty, które pacjenci i inne osoby muszą usunąć przed wejściem do pomieszczenia ze skanerem MR, obejmują:

• portmonetkę, portfel, klipsy na pieniądze, karty kredytowe, karty z paskami magnetycznymi
• urządzenia elektroniczne, takie jak pagery lub telefony komórkowe
• aparaty słuchowe
• metalową biżuterię, zegarki
• długopisy, spinacze, klucze, monety
• spinki do włosów
• jakiekolwiek części ubioru, które zawierają metalowe suwaki, guziki, zapięcia, haczyki, druty lub metalowe nici
• buty, sprzączki, zapinki

Przedmioty, które mogą pogarszać jakość obrazu, jeżeli znajdą się w pobliżu skanowanego obszaru, obejmują:

• metalowe pręty kręgosłupowe
• płytki, gwoździe, śruby lub siatki metalowe użyte do operacji kości lub stawu
• endoprotezy lub protezy
• biżuterię metalową, w tym kolczyki stosowane w piercingu
• niektóre tatuaże lub permanentny makijaż (zmieniają one obrazy MR, jak też stwarzają ryzyko podrażnienia lub obrzęku skóry; najbardziej problematyczne są czarne i niebieskie barwniki)
• pociski, odłamki lub inne metalowe fragmenty
• metalowe ciała obce w oku lub w pobliżu oka ( np. opiłki metalowe - takie przedmioty zazwyczaj widać w badaniu rentgenowskim; najbardziej są na nie narażone osoby pracujące przy obróbce metali)
• wypełnienia uzębienia (zazwyczaj pole magnetyczne nie ma na nie wpływu, jednak mogą one powodować rozmycie obrazu w obszarze twarzy lub mózgu; to samo dotyczy aparatów ortodontycznych i protez zębowych)

Nie ma szczególnych zaleceń dietetycznych związanych z badaniem MR, niekiedy jednak pacjent jest proszony o pozostanie przed badaniem na czczo.

Przed badaniem z zastosowaniem środka kontrastowego do badań MR należy poinformować lekarza o:

• uczuleniu na konkretny środek kontrastowy lub którąkolwiek z jego substancji pomocniczych
• alergii (katar sienny, pokrzywka) lub astmie
• wcześniejszej reakcji niepożądanej na środek kontrastowy
• zaburzeniu czynności nerek
• ciężkiej chorobie nerek lub naczyń krwionośnych
• obniżonym poziomie potasu
• nieprawidłowościach w badaniu EKG u pacjenta lub członków rodziny
• zaburzeniach rytmu lub częstości pracy serca po zastosowaniu leków
• chorobach mózgu z drgawkami i innych chorobach układu nerwowego

Należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach, również tych, wydawanych bez recepty. Dotyczy to zwłaszcza leków, które zmieniają rytm lub częstość pracy serca.

Należy także powiadomić lekarza o pewnej lub podejrzewanej ciąży, ponieważ stosowanie środków kontrastowych u kobiet w ciąży zwyczajowo nie jest zalecane, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne czyli w sytuacji, gdy korzyści płynące z wykonania badania znacznie przewyższają związane z procedurą ryzyko. ¹ Zgodnie z zaleceniami Europejskiego Towarzystwa Radiologii Urogenitalnej (ang. ESUR – European Society of Urogenital Radiology), „gdy istnieją bardzo wyraźne wskazania do wykonania badania MR z kontrastem, kobiecie w ciąży można podać najmniejszą możliwą dawkę najstabilniejszego środka kontrastowego zawierającego gadolin (środki pierścieniowe)”.² Zastosowanie środków kontrastowych u kobiet w ciąży powinno zostać omówione bezpośrednio z pacjentką oraz lekarzem prowadzącym.¹

Należy poinformować lekarza o karmieniu lub zamiarze karmienia piersią. Zalecane jest przerwanie karmienia na co najmniej 24 godziny po podaniu środków kontrastowych do badań MR.²

1. Chen MM, Coakley FV, Kaimal A, Laros RK Jr, Guidelines for computed tomography and magnetic resonance imaging use during pregnancy and lactation, Obstet Gynecol. 2008 Aug;112(2 Pt 1):333-40.
2. Thomson HS, Morcos SK, Almén T, Aspelin P, Liss P,  Bellin M-F,  Oyen R, Heinz-Peer G,  Jakobsen JA, Stacul F, Webb JAW i van der Molen A, Wytyczne ESUR w sprawie środków kontrastowych. Źródło: www.esur.org